Kto z kim spoczął w grobie? Niezwykłe pochówki ostatnich łowców-zbieraczy Europy

20 lutego 2026, 10:54

W Ajvide na Gotlandii znajduje się jeden z największych i najlepiej zachowanych cmentarzy łowców-zbieraczy epoki kamienia. Udokumentowano tam 76 dobrze zachowanych pochówków, w tym 7 zawierających więcej niż 1 osobę. Zmarłych chowali tam przedstawiciele kultury ceramiki dołkowej (PWC), jednej z ostatnich grup łowiecko-zbierackich w Europie, którzy w latach 3400–2200 p.n.e. żyli wzdłuż wybrzeży Bałtyku i na tamtejszych wyspach. Przez dekady naukowcy mogli jedynie spekulować, jakimi kryteriami kierowali się ci ludzie, składając do niektórych grobów szczątki więcej niż jednego zmarłego. Teraz, dzięki badaniom DNA udało się określić powiązania między zmarłymi. I – jak się okazało – nie są one oczywiste.



Kto z kim spoczywał w grobie w późnej epoce wikingów i wczesnym średniowieczu?

14 lipca 2026, 08:32

Groby zbiorowe ze średniowiecznej Szwecji od dawna intrygowały archeologów. Kim byli ludzie złożeni razem w jednej jamie grobowej. Czy to matka z dzieckiem? Rodzeństwo? A może po prostu sąsiedzi, którzy zmarli w tym samym czasie? Przez dekady odpowiedzi szukano w przedmiotach, wyposażeniu grobów. Problem w tym, że groby wczesnochrześcijańskie – a to właśnie one interesują autorów pracy opublikowanej w Science Advances – takich przedmiotów w zasadzie nie zawierają. Nowa wiara nakazywała chować zmarłych bez wyposażenia, w prostym całunie, twarzą ku wschodowi. Jedynym świadkiem pozostawał sam szkielet.


Wszystko lepsze od biopaliw?

15 grudnia 2008, 11:59

Profesor Mark Z. Jacobson z Uniwersytetu Stanforda, przeprowadził pierwsze porównawcze ilościowe badania różnych systemów produkcji energii. Wynika z nich, że najlepszymi metodami zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego, zmniejszenia emisji do atmosfera oraz zredukowania liczby osób umierających z powodu zanieczyszczenia powietrza, są inwestycje w energię pozyskiwaną z wiatru i wody.


Testy nuklearne skalibrowały podziałkę czasową

2 stycznia 2012, 15:32

Odrosty mchów antarktycznych traktuje się niekiedy jak odpowiedniki słojów przyrostu rocznego w drzewach. By móc określić wpływ pogody na warunki wzrostu, trzeba jednak umieć odczytać zapis z pędów. Dotąd nie udawało się tego zrobić, aż naukowcy wykorzystali testy broni nuklearnej sprzed półwiecza jako punkt kalibrujący podziałkę czasową.


W bieżącym roku emisja CO2 spadła?

8 grudnia 2015, 07:22

Raport opublikowany przez Global Carbon Project przewiduje, że w 2015 roku emisja dwutlenku węgla mogła... ulec obniżeniu. To dobra i zaskakująca wiadomość. Nie można jednak powiedzieć, że całkowicie niespodziewana


W NCBJ powstanie Centrum Projektowania i Syntezy nowych leków antynowotworowych

23 maja 2017, 05:04

Za trzy lata zacznie działać supernowoczesne centrum projektowania i syntezy nowych radiofarmaceutyków. Polscy i zagraniczni naukowcy będą mieli do dyspozycji nowy cyklotron, istniejący reaktor Maria, kompleks laboratoriów badawczych i ośrodek obliczeniowy CIŚ.


Narodowe Centrum Badań Jądrowych światowym potentatem medycyny nuklearnej

17 kwietnia 2018, 06:42

Duża część radioaktywnego jodu 131 stosowanego w medycynie nuklearnej na świecie jest produkowana w Polsce. Działający w Narodowym Centrum Badań Jądrowych Ośrodek Radioizotopów Polatom eksportuje odczynniki jodowe i gotowe produkty lecznicze do odbiorców na sześciu kontynentach


Uderzenie asteroidy w Ziemię

Najpierw nuklearna zima, a później długotrwałe globalne ocieplenie

29 maja 2018, 09:40

Przed około 65 milionami lat na Ziemię spadła asteroida, która przyniosła zagładę dinozaurom. Naukowcy od dziesięcioleci próbują zrozumieć, co stało się później. Jak wyglądała Ziemia przez następne setki i tysiące lat.


Naro-1

Wystrzelenie satelity przez Koreę Płd. znów nieudane

10 czerwca 2010, 13:41

Po ponad półwiecznym rozwoju technologi kosmicznej, spektakularnych sukcesach, umieszczenie satelity na orbicie wydaje się przedsięwzięciem rutynowym. Niestety, nie dla krajów, które próbują tego dokonać po raz pierwszy, jak Korea Południowa.


Deepwater Horizon wciąż zabija

10 listopada 2015, 12:22

Amerykańska NOAA (Narodowa Agencja Oceaniczna i Atmosferyczna) informuje o wysokim odsetku martwych urodzeń wśród delfinów, które doświadczyły wycieku ropy po katastrofie platformy Deepwater Horizon. Naukowcy z NOAA od pięciu lat obserwują delfiny butlonose z Zatoki Barataria, która została mocno zanieczyszczona przez wyciek


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy